Preek van de Leek op zondag 10 april 2011, natuurkundige, politicus en schrijver Jan Terlouw

   Op zondag 10 april vond de laatste Preek van de Leek van dit jaar plaats in een zeer goed gevulde Vredeskerk.
De prekende Leek was Jan Terlouw , wetenschapper, schrijver en oud-politicus.

Jan Terlouw is als zoon van een dominee christelijk opgevoed, maar is agnost. Een agnost claimt geen kennis te bezitten over de vraag of er een God is of niet. Ondanks zijn leeftijd is Jan Terlouw nog steeds actief, als schrijver samen met zijn dochter, maar ook op bestuurlijk niveau met klimaatproblematiek.
   Nadat Nico van Lacum Jan Terlouw welkom heeft geheten, start de vesper met “What a wonderful World” van Louis Armstrong, gespeeld door het Orion Ensemble;bestaand uit Leonard Leutscher- piano-, Carla Schrijner – cello-, Pauline Terlouw – viool.
Hierna leest Jan Terlouw voor uit Prediker 3, 1-15 “Alles heeft zijn tijd” en Prediker 6, 11&12. “
Laten er vele woorden zijn, zij vermeerderen slechts de ijdelheid. Welk voordeel heeft de mens daarvan”? Hij haalt aan hoe actueel die woorden zijn: “er is een tijd om te wenen, om te rouwklagen”, n.a.v. het drama in Alphen aan de Rijn. En de relativerende woorden uit Prediker, terwijl Den Helder te maken heeft met de bezuinigingen bij defensie… “Welk voordeel heeft de mens daarvan”? De mens is kwetsbaar, breekbaar, maakbaar(beïnvloedbaar). En op dat laatste punt gaat hij dieper in tijdens zijn betoog dat telkens heel mooi ondersteund wordt door het Orion Ensemble.
De mens is maakbaar in genetisch opzicht, maar willen we dat?
Wie beslist?
Ook in geestelijk opzicht is de mens maakbaar en de kerk heeft daar ook ‘gebruik’ van gemaakt. De kerk predikte in de Tweede Wereldoorlog tolerant en liefdevol te zijn, maar ‘keek weg’, liet het gebeuren. Mensen beïnvloeden is altijd simpel gebleken. Het is niet van vandaag of gisteren, maar bestaat al heel lang. Mensen kozen liever voor veiligheid dan voor vrijheid of het was een gebrek aan kennis? Gelukkig is niet iedereen maakbaar; zij zetten grote veranderingen in gang en lieten zich niet indoctrineren.
In hoeverre worden wij vandaag de dag nog gemaakt?
Ook nu is de mens nog maakbaar: mode, reclame… Beinvloeding is onvermijdelijk en ook zelfs nodig, denk aan het voorleven als ouders; laten zien hoe het moet (normen en waarden)is eigenlijk de essentie van de opvoeding, maar: in welke mate en welke randvoorwaarden gelden?
Het vraagt om oplossingen: kiezen we voor een rationele wereld of een wereld waarin we ons laten leiden door gevoel. In ons tijdperk is er veel aandacht voor gevoel, maar te weinig weerstand tegen rationeel gedrag.
Door de ontwikkeling van de wetenschap en de techniek is de communicatie-ziekte ontstaan. Kennis en zingeving heeft geen richting meer.Ook politici gooien hun principes overboord, mensen worden beïnvloed door een stortvloed aan amusement, alles moet kunnen… Richtingloos leven!!!
Hoe moeten we keuzes maken? Iets wordt niets… Er is sprake van verstrooid licht!!! Weinig mensen zijn blij met richtingloosheid. Welk voordeel heeft de werker van datgene waarvoor hij zich aftobt? (Pred.) Wat te doen? Als genot het hoogste is, als individualisme leidt tot eenzaamheid, als vrijheid van meningsuiting leidt tot haat….
De belangrijkste reden van de ontevredenheid is de welvaart. We zijn slachtoffer van ons eigen succes.
Is er een uitweg?
Het gaat niet zo slecht, maar er is sprake van vervlakking en dat maakt dat we ons ongemakkelijk voelen. Het begrip vrijheid is niet “doen waar je zin in hebt”, maar het morele besef dat je ingeeft wat je moet doen! Tenslotte: We zijn nu eenmaal maakbare mensen die streven naar vrijheid. Het is doorgeslagen naar richtingloosheid. Dat levert weinig op en leidt tot verstrooid licht.
Kan het weer een beetje worden gebundeld?
Het paradijsverhaal is van grote schoonheid en de essentie van het bestaan. De geschiedenis van de mens begint met de kennis van goed en kwaad en de verantwoordelijkheid krijgen voor het maken van de keuze. Het inzien van morele waarden is een gave Gods!

De collecte gaat naar de Stichting Europa Kinderhulp, waarvan Jan Terlouw ambassadeur is. Ze verzorgt al 50 jaar vakanties voor kwetsbare, kansarme kinderen uit binnen- en buitenland.
De vesper eindigt met een afscheidsgroet van Jan Terlouw, ondersteund door het Orion Ensmeble. Een geweldig inspirerende afsluiting van deze 2e serie Preek van de Leek.

Voor meer foto's zie